Skip to content
Project SeaSense

Vaargebieden

Zeilen op de Noordzee

Langs de Nederlandse kust is de Noordzee ondiep, druk en getijgedreven. Tussen de havens, een paar platforms en een handvol boeien wordt er weinig gemeten, terwijl er juist hier veel verandert: het water warmt op en er komen steeds meer windparken bij.

Nederlands deel
ongeveer 57.000 km²
Diepte
zuidelijke Noordzee meestal minder dan 50 m
Getijverschil
van bijna 4 m bij Vlissingen tot ruim 1 m bij Den Helder
Water
zout en getijgedreven

Watertemperatuur Noordzee, nu gemeten

Dit is de watertemperatuur op de vaste meetstations van Rijkswaterstaat in dit gebied, ongeveer elk kwartier bijgewerkt.

MeetstationTemperatuur
K13a (ver op zee)–
Eierlandse Gat–
IJmuiden, buitenhaven–
Hollandse Kust Noord–
Hoek van Holland–
Europlatform–
Vlakte van de Raan–

Bron: Rijkswaterstaat (publiek domein).

Tussen deze vaste punten zit veel water zonder live meting. Daar komt jouw boot in beeld.

Hetzelfde water, twee keer bekeken

Het getij, van 4 naar 1 meter

Aan boord

Het getijverschil neemt langs de kust af, van bijna 4 meter bij Vlissingen tot ruim 1 meter bij Den Helder. Plan je oversteken en havenaanlopen op het tij, en reken met de stroom langs de kust.

Voor de wetenschap

Langs de kust is het water ondiep en het getij sterk. Hoe goed het water daardoor gemengd wordt, en waar toch lagen ontstaan, is een van de vragen achter het windparkonderzoek. Diepte en watertemperatuur van varende boten vullen de gaten tussen de vaste meetpunten.

Wind tegen stroom

Aan boord

Als de wind tegen de stroom in staat, worden de golven hoger en steiler; met de stroom mee worden ze lager. Bij havenmondingen en in getijgeulen kan het dan flink spoken. Kies je moment rond de kentering.

Voor de wetenschap

Hoe golven en stroming elkaar beïnvloeden, verschilt per plek en per getij. Het meetkastje heeft een eigen bewegingssensor: hoe de boot beweegt, zegt iets over de golven. Of dat bruikbare golfdata oplevert, moeten we nog uitzoeken.

Door het windpark

Aan boord

Sinds 1 mei 2018 mogen schepen tot 24 meter door sommige windparken varen: alleen overdag, met AIS aan, uitluisterend op marifoonkanaal 16, en zonder te ankeren. Niet elk park is open; kijk vooraf op Noordzeeloket welke je mag doorkruisen.

Voor de wetenschap

Windparken kunnen de gelaagdheid van het water achter de turbines verzwakken. Wat dat betekent voor het ecosysteem, is een open onderzoeksvraag; Nederlandse instituten, onder andere NIOZ, Deltares en WUR, onderzoeken het. Watertemperatuur van boten die langs of door een park varen, komt daar van dichtbij bij.

Een warmere Noordzee

Aan boord

In het voorjaar is het zeewater nog koud, ook als de lucht al warm is. Houd rekening met koudeschok bij overboord vallen, en draag je reddingsvest.

Voor de wetenschap

De Noordzee warmt op, en in 2023 waren er twee mariene hittegolven. Warmer water verandert de gelaagdheid en het leven in zee. Watertemperatuur op veel plekken langs de kust vult de gaten tussen de vaste meetstations.

De barometer aan boord

Aan boord

Een snel dalende barometer is een waarschuwing. Volg de KNMI-waarschuwingen voor kust en Noordzee, zeker als je een oversteek plant.

Voor de wetenschap

Luchtdrukmetingen op zee worden gebruikt in weermodellen, maar meetpunten op zee zijn schaars, en de metingen op platforms staan onder druk. Hoeveel extra metingen van schepen toevoegen, is een open onderzoeksvraag.

Oversteken naar Engeland of België

Aan boord

Een verkeersscheidingsstelsel steek je haaks over: je voorliggende koers loodrecht op de verkeersstroom, zonder te corrigeren voor stroom of drift. Zo ben je er het snelst overheen en is je bedoeling duidelijk.

Voor de wetenschap

Een oversteek is een lange doorsnede van de zuidelijke Noordzee. Diepte en watertemperatuur langs zo'n route geven een profiel van water waar geen vast meetpunt staat.

Wat jouw boot hier kan meten

Een SeaSense-meetkastje (de node) luistert mee op het NMEA 2000-netwerk van je boot en voegt eigen sensoren voor luchtdruk en beweging toe. Je installeert het zelf in ongeveer 30 minuten. Daarna zeil je gewoon; het kastje logt en uploadt vanzelf. We sturen het gratis op.

Daar vragen we niets voor, maar een donatie om het project draaiende te houden waarderen we zeer.

Meld je boot aan

Voor Blauwe Long 2027 zoeken we ongeveer 50 boten die veel varen op de Noordzee, de Waddenzee, het IJsselmeer, het Markermeer of in Zeeland. Je eigen vaargebied is genoeg.

  • Luchtdruk

    Klaar

    Op het niveau van een weerstation.

  • Diepte en watertemperatuur

    Klaar

    Goed bruikbaar, vooral in ondiep kustwater.

  • Zoutgehalte

    In ontwikkeling

    De waterkwaliteitsmodule meet echte verschillen, maar de sensoren gaan nog niet lang genoeg mee.