Zeilboten als meetnet voor de kustzee: Nederlandse stichting presenteert resultaten op IEEE MetroSea 2026

Een zeilboot aan boord laten meten zoals een weerstation: dat werkt. Stichting Project SeaSense presenteerde vandaag in Šibenik (Kroatië) op de IEEE-workshop MetroSea 2026 de eerste resultaten van een meetnet dat bestaat uit zeilboten die toch al op het water zijn.

Kustzeeën veranderen snel, maar worden weinig gemeten: vaste meetstations meten op één plek, onderzoeksschepen zijn schaars en satellieten zien slecht vlak bij de kust. Tegelijk varen duizenden zeilboten door die wateren, met instrumenten voor wind, diepte en watertemperatuur aan boord. Die metingen verdwijnen nu.

SeaSense bouwt een klein kastje dat meeluistert met de instrumenten van de boot en er eigen sensoren voor luchtdruk en beweging aan toevoegt. Een optionele module meet waterkwaliteit. In de zomer van 2026 voer het systeem 69 dagen mee aan boord van een nieuwe Contest 63CS, van Medemblik via het Kielerkanaal naar de Stockholmse scheren en terug naar Knokke, zonder iemand van het project aan boord. Tot 10 augustus leverde dat 1.080 metingen op, met een mediane tussentijd van 15,5 minuten.

De uitkomsten staan in het paper Recreational Sailing Fleets as a Coastal Observing System, geschreven met onderzoekers van De Haagse Hogeschool en TNO. De luchtdruk haalt na één eenvoudige correctie de kwaliteit van een weerstation. Diepte en watertemperatuur zijn bruikbaar, vooral in ondiep kustwater. De sensoren voor waterkwaliteit meten wat ze moeten meten, maar houden het op zee nog niet lang genoeg vol.

“Eén boot laat zien dat het werkt. Een vloot maakt het waardevol. In 2027 willen we met zo'n vijftig zeilboten een heel seizoen de Nederlandse wateren meten.”

Die volgende stap heet Blauwe Long: zo'n vijftig zeilboten meten in 2027 een seizoen lang op de Noordzee, de Waddenzee, het IJsselmeer, het Markermeer en in Zeeland. Voor Blauwe Long zoekt de stichting nog financiering.

Project SeaSense is een erkend Decade Project van het VN-Decennium van de Oceaanwetenschappen voor Duurzame Ontwikkeling (2021–2030). De expeditie werd mogelijk gemaakt door de Naiad Foundation, met Contest Yachts.